Themadag Bokashi maken; voor grote hoeveelheden reststromen

September 2016, Bokashi-themadag van Agriton in Achterveld

Bokashi uitrijden op het land

Bokashi uitrijden op het land

Agriton kijkt terug op een succesvolle derde demo-dag rond het thema Bokashi. Donderdag 29 september kwamen meer dan 60 geïnteresseerden bij melkveebedrijf Van den Hengel Boerderijcompostering, voor verschillende demonstaties en presentaties van diverse partijen.

De themadag was georganiseerd voor organisaties en bedrijven die grote hoeveelheden organische resten verwerken zoals waterschappen, natuurbeherende organisaties, gemeenten, agrarische ondernemers en hoveniers. Gjalt-Jan Hoekstra-Feersma, adviseur Agriton: ‘Ik heb mensen gesproken van Staatsbosbeheer, een boomkwekerij, waterschap en ook particuliere gebruikers. Leuk om te zien dat het gedachtengoed van Agriton zo breed tot nieuwsgierigheid leidt. Bokashi is namelijk ook voor iedereen. Van moestuinliefhebber, tot plantsoenbeheerder en van agrariër tot waterschap. Iedereen die begrijpt dat gefermenteerd organisch materiaal de bodem verrijkt.’ Aan de hand van zogenaamde workshops werden de voordelen van Bokashi deze middag uitgelegd en getoond. Daarnaast konden mensen ruiken aan de Bokashi en zien hoe snel dit in de bodem verdwijnt. Drie weken eerder werd er Bokashi op een naastgelegen perceel uitgereden. Dat was inmiddels vrijwel volledig verteerd. Later werd ook gedemonstreerd hoe dit uitgereden wordt.’

Gastheer (melkveehouder) Van den Hengel geeft ’s middags een aftrap met de metafoor dat de bodem als reactorvat van de aarde kan worden gezien. ‘Als je het klimaatbeleid gestalte wilt geven, dan moet de bodem daar een cruciaal onderdeel van worden. Ik ben er van overtuigd dat de bodem koolstof nodig heeft, hetzij met compost hetzij met Bokashi. Beide manieren krijgen mijn zegen.’

compilatieb-dag-defsept2016

Ervaring gemeente Hengelo
Een van de gastsprekers bij de workshops was Auke Doornbosch, projectleider circulaire economie van gemeente Hengelo. Vorig jaar werd daar 400 ton, van de 1200 ton bladafval gefermenteerd. ‘Normaliter voerden we dit af. De kosten daarvoor blijken even hoog als het lokaal fermenteren. Wel werd er bij aanvang een kanttekening geplaatst. 30% van de bladeren bestaat namelijk uit eikenblad. De kans op bladziektes is daar groter. We hebben er daarom eerst een proefjaar van gemaakt, met 1/3 van ons bladafval. Na 2,5 maand werd het fermentaat op verschillende plekken uitgereden; van akkerbouwer tot biologische moestuinen en plantsoenen in de stad. De verschillende gebruikers geven aan dat het product werkt. Zo geven de mensen van plantsoenbeheer aan dat er na toediening niet meer geschoffeld hoefde te worden en de planten beter groeiden. Verder bleven de gevreesde ziektes uit. Reden voor gemeente Hengelo om dit jaar alle bladeren (1200 ton) te fermenteren.’ In deze gemeente ligt de focus niet alleen op bladeren. Zo zijn ze afgelopen voorjaar ook gestart met het afhalen van keukenafval in de Bokashi-keukenemmer. Doornbosch: ‘De oorspronkelijke groene bak was niet doeltreffend. Zomers stinkt ‘ie, in de winter vriest ‘ie vast, de bak is te groot voor eten en te klein voor tuinafval. Ik ben toen op zoek gegaan naar een andere manier om afvalstromen af te voeren. De Bokashi-keukenemmer stinkt niet, het afval wordt gefermenteerd en is goed voor milieu. Ik was direct overtuigd.’

Veel kennisuitwisseling
Praktijkonderzoeker Marlou Bosch, van Feed Innovation Services vertelde de mensen hoe met onderzoek is bewezen dat het maken van Bokashi tot minder energieverlies leidt dan Composteren. Een illustratie, die later op de dag door Christiaan Bondt, adviseur Agriton, bij zijn workshop uitgedeeld werd, laat dat in een oogopslag zien. Verder vertelde Lonneke Schilte, van waterschap De Dommel hoe ze bermmaaisel fermenteren (in plaats van laten liggen), in samenwerking met boeren. Schilte: ‘Aangrenzende boeren willen soms zo graag meedoen dat er wachtrijen ontstaan. Vooral de boeren die op zogenaamd klapzand zitten geven aan dat het bodemleven toeneemt.’
Verder toonde Peter van der Woerdt, adviseur Agriton, met onderzoek aan dat Bokashi ziekte-onderdrukkend werkt, zo ook bij het aardappelcystenaaltje. Dit aaltje kan in de aardappelteelt wel tot 60% opbrengstverlies leiden. In het genoemde onderzoek was de aanwezigheid van dit aaltje, door gebruik van Bokashi tot bijna 0% gereduceerd.

Verschillende gesprekken zijn er met de deelnemers gevoerd. Uitgebreider verslag daarvan en ook van de andere workshops volgt. Volg daarvoor de verschillende berichtgevingen van Agriton, middels nieuwsbrief, twee-jaarlijkse krant en de digitale media.

Lees en bekijk hier de verslaggevingen van deze themadag van Nieuwe Oogst

We danken de aanwezigen voor hun interesse en zien hun en ook andere nieuwsgierigen graag terug op een volgende Bokashi-themadag.

 

Dit vind je misschien ook leuk...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *